Ομιλία
Κβαντικός Γραμματισμός στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: Διερεύνηση Παιγνιωδών και Βιωματικών Προσεγγίσεων στη Διδασκαλία της Κβαντικής Υπολογιστικής
Περίληψη
Μπορεί η Κβαντική Υπολογιστική να γίνει κατανοητή στους μαθητές μέσα από το παιχνίδι και τη βιωματική μάθηση; Και πώς μπορεί το σχολείο να προετοιμάσει τους νέους για έναν κόσμο όπου οι κβαντικές τεχνολογίες αποκτούν ολοένα σημαντικότερο ρόλο; Η προσκεκλημένη ομιλία διερευνά αυτά τα ερωτήματα, παρουσιάζοντας μια διδακτορική ερευνητική διαδρομή που συνδέει την επιστημονική γνώση με την εκπαιδευτική καινοτομία.
Αφετηρία αποτελεί η θεωρητική θεμελίωση και επιχειρησιακοποίηση του Κβαντικού Γραμματισμού ως μιας αναδυόμενης μορφής επιστημονικού και τεχνολογικού γραμματισμού. Στη συνέχεια παρουσιάζεται μια πρωτότυπη παιγνιώδης και βιωματική παρέμβαση με 78 μαθητές Λυκείου, στην οποία το πρωτόκολλο Κβαντικής Διανομής Κλειδιού B92 μετασχηματίστηκε σε μαθησιακή δραστηριότητα, αναδεικνύοντας δυνατότητες προσέγγισης σύνθετων κβαντικών εννοιών. Παράλληλα, πανελλαδική επιμόρφωση 257 εκπαιδευτικών διερεύνησε την ετοιμότητα και τις ανάγκες επαγγελματικής ανάπτυξής τους, ενώ συμπληρωματικές μελέτες εξέτασαν τις δυνατότητες και τους περιορισμούς της Τεχνητής Νοημοσύνης ως παιδαγωγικού υποστηρίγματος.
Ιδιαίτερη θέση κατέχει το QClash - Quantum Traffic Arena, ένα πρωτότυπο ψηφιακό εκπαιδευτικό παιχνίδι που αξιοποιεί τη στρατηγική, την αλληλεπίδραση και τη διερευνητική μάθηση για την προσέγγιση βασικών εννοιών της Κβαντικής Υπολογιστικής. Η ανάπτυξη και η πιλοτική εμπειρική αξιολόγησή του συνέβαλαν στη διερεύνηση της παιδαγωγικής αξίας των κβαντικών εκπαιδευτικών παιχνιδιών.
Κεντρική συνθετική συνεισφορά της διατριβής αποτελεί η διαμόρφωση του Μοντέλου ILIASPA, το οποίο ενσωματώνει επτά παιδαγωγικές διαστάσεις: Interaction, Learning-by-Doing, Intuition, Abstraction, Strategy, Playfulness και Adaptation. Το μοντέλο προτείνεται ως ολοκληρωμένο πλαίσιο ανάπτυξης Κβαντικού Γραμματισμού στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Η ομιλία αναδεικνύει πώς η σύνθεση θεωρίας, εμπειρικής έρευνας και παιγνιωδών και βιωματικών προσεγγίσεων μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους για την ανάπτυξη Κβαντικού Γραμματισμού. Απώτερος στόχος είναι η προετοιμασία των μαθητών ως ενεργών και κριτικά σκεπτόμενων πολιτών της αναδυόμενης κβαντικής εποχής, ικανών να κατανοούν τις κβαντικές τεχνολογίες, να παρακολουθούν τις εξελίξεις τους και να αξιολογούν κριτικά τις δυνατότητες, τους περιορισμούς και τις κοινωνικές τους προεκτάσεις.
Βιογραφικό
Η Δρ. Ασπασία Β. Οικονόμου είναι εκπαιδευτικός Πληροφορικής στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και Διδάκτωρ του Τμήματος Ψηφιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Η διδακτορική της διατριβή, με τίτλο «Κβαντικός Γραμματισμός στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: Διερεύνηση Παιγνιωδών και Βιωματικών Προσεγγίσεων στη Διδασκαλία της Κβαντικής Υπολογιστικής», εστιάζει στη συμβολή καινοτόμων παιδαγωγικών προσεγγίσεων στην ανάπτυξη Κβαντικού Γραμματισμού. Είναι πτυχιούχος Βιομηχανικής Πληροφορικής και κάτοχος δύο μεταπτυχιακών διπλωμάτων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας: στη «Μηχανική Λογισμικού για Διαδικτυακές και Φορητές Εφαρμογές», με διπλωματική εργασία στην Κβαντική Υπολογιστική στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, και στην «Πληροφορική και Υπολογιστική Βιοϊατρική», με κατεύθυνση στις Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ). Διαθέτει διδακτική και επιμορφωτική εμπειρία στη Δευτεροβάθμια και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, καθώς και στην εκπαίδευση ενηλίκων. Το ερευνητικό της έργο επικεντρώνεται στον σχεδιασμό και την εμπειρική αξιολόγηση παιγνιωδών και βιωματικών μαθησιακών προσεγγίσεων, καθώς και στην παιδαγωγική αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Στο πλαίσιο της διδακτορικής της έρευνας διαμόρφωσε το παιδαγωγικό Μοντέλο ILIASPA και ανέπτυξε το πρωτότυπο εκπαιδευτικό παιχνίδι QClash - Quantum Traffic Arena. Έχει δημοσιεύσει επιστημονικές εργασίες σε διεθνή περιοδικά με κριτές και έχει συμμετάσχει με ερευνητικές εργασίες σε διεθνή επιστημονικά συνέδρια, συμβάλλοντας στη μελέτη και ανάπτυξη προσβάσιμων και παιδαγωγικά τεκμηριωμένων προσεγγίσεων για τη διδασκαλία της Κβαντικής Υπολογιστικής.